قابل تاسف است که تاریخچه ترجمه در ایران در بخش دانشگاهی دانشجویان مترجم بطور وسیعی و جامع گنجانده نشده و کمتر کسی از تاریخچه ترجمه در ایران مطلع است.اگر چه مترجمان علاقمند و کوشا بدلیل مطالعه آنف از تاریخچه ترجمه مطلع هستند.ما نیز در این بخش بطور اجمالی به بررسی تاریخچه ترجمه پرداخته ایم.

ترجمه متن در ایران از زمان هخامنشیان آغاز شد. وسعت شاهنشاهی هخامنشیان و ارتباطات عظیم آنها با سرزمین‌های دیگر ترجمه متن را امری لازم ساخت. کتیبه‌های هخامنشیان به سه زبان نوشته می‌شده‌است که عبارتند از: فارسی باستان، اکدی، و ایلامی.

در مراکز علمی عصر ساسانیان، مانند سلوکیه، تیسفون، و گندی‌شاپور آثار فراوانی از زبان‌های گوناگون متداول در آن روزگار همچون سانسکریت، یونانی، لاتینی، و سریانی به پهلوی ترجمه می‌شد. نخستین ترجمهٔ متن دوران ساسانیان مربوط به عصر خسرو اول انوشیروان میباشد. از نامدارترین آثاری که در این دوره ترجمه شد، ترجمهٔ پنچه تنتره یا کلیله و دمنه از سانسکریت به فارسی پهلوی است که شهرت بسیاری نیز دارد . 

همچنین، در آغاز تمدن اسلامی ترجمه‌های متعددی از کتب فلسفی و علمی یونانی به پهلوی موجود بود.
ترجمه در ایران با کتابهای درسی دارالفنون به اوج خود رسید و به پیشنهاد روشنفکران و آزادیخواهان، به استخدام معلمین خارجی نیز اقدام گردید. کتب درسی خارجی در زمینه ی علوم ، ادبیات ، تاریخ ، پزشکی و غیره  نیز با کمک همین معلمین به فارسی برگردانده شد. پس از چندی به توصیه ی عباس میرزا به ترجمه آثار ادبی نیز پرداختند. از آنجاکه محصلین بیشتر به فرانسه اعزام می شدند زبان فرانسوی در کشور رایج و با گستردگی آن نه تنها آثار نویسندگان فرانسوی بلکه آثار ادبی دیگر زبانهای اروپایی مثل آلمانی، روسی ، لهستانی ، مجاری ، اسپانیایی ، پرتغالی نیز به فارسی برگردانده شد. نمایشنامه "مردم گریز" ، اثر مولیر نخستین نمایش نامه ای است که از فرانسه به فارسی ترجمه شد. دو کتاب تاریخی "پطر کبیر" و "شارل دوازدهم" اولین سفارش ترجمه ای بود که عباس میرزا به میرزا رضا مهندس داد. "انحطاط و سقوط امپراطوری روم" نیز سفارش دیگر او به همین مترجم بود. ترجمه و نشر کتاب پس از مرگ عباس میرزا و فتحعلی شاه ، در دوران محمد شاه قاجار دچار افت شد ، ولی در عهد ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه بار دیگر به اوج خود رسید. پرکارترین مترجمان این دوره محمد طاهر میرزا و محمد خان اعتماد السلطنه بودند. از مشهورترین ترجمه های محمد طاهر میرزا "سه تفنگدار" ، "کنت مونت کریستو" ، "لوئی چهاردهم و عصر و قرنش" را می توان نام برد. "طبیب اجباری" ، "سرگذشت خانم انگلیسی" ، "داستان روبنسون سوئیسی" و "شرح احوال کریستف کلمب" نیز از بهترین آثار ترجمه اعتمادالسلطنه به شمار می رود.بعدها ، زبان انگلیسی جای زبان فرانسه را به عنوان زبان دوم گرفت و گسترش روزافزون یافت. امّا با وجود اینکه انگلیسی زبان دوم اکثریت محصلین ایرانی به شمار می رود ، در قلمرو ادبیات هنوز هم بهترین مترجمان ما اغلب کسانی هستند که از زبان فرانسه ترجمه کرده اند.

بازدید 2646 بار

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

فرم برآورد هزینه

  1. نام و نام خانوادگی*
    لطفا نام خود را وارد نمایید.
  2. ایمیل*
    لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.
  3. تلفن*
    لطفا تلفن خود را وارد نمایید.
  4. بارگزاری متن
    اشکال در بارگزاری فایل
  5. حوزه متن
    Invalid Input
  6. تاریخ تحویل*
    تاریخ تحویل را وارد کنید.
  7. توضیحات
    Please let us know your message.
  8. کد امنیتی*
    Invalid Input

حاضرین در سایت

در حال حاضر 78 میهمان و بدون عضو در حال بازدید از سایت هستند